znalazłem atrykuł pani Anny Watza, który warto przeczytac i podyskutować…
ZUS – okresy składkowe i bezskładkowe
Niewiele osób wie, że nasz staż pracy wyliczany jest nie tylko przez księgową, bądź kadrową z firmy – określa go również ZUS (w tym przypadku bywa on również nazywany stażem emerytalnym). Dodatkowo ZUS dzieli staż pracy na okresy składkowe, (na podstawie których wyliczana jest później emerytura) i bezskładkowe (zbliżające nas do emerytury, ale nie podnoszące jej).
Ze względu na to, że nie otrzymujemy od ZUSu żadnego dokumentu ile okresów składkowych i bezskładkowych mamy zapisanych do stażu, warto czasem wyliczyć je samemu. Jak to zrobić? Trzeba dokładnie przeanalizować całość stażu pracy oraz czas, w którym nie było świadczeń pracy. Przykładowo:
Wiesław zaczął pracę w 1996 roku. Przez pierwszy rok pracował na umowę zlecenie, później wyjechał na stypendium za granicę. Aby dokończyć zaczęte tam kursy, wziął urlop dziekański i wrócił w 1998 roku, wówczas też uzyskał dyplom. W tym samym czasie podjął pracę na pełny etat, którą przerwał w 2003 roku, wyjeżdżając z żoną do Brukseli, gdzie otrzymała ona pracę w ambasadzie polskiej. Wrócili w 2005 roku i Wiesław ponownie podjął pracę na etat.
W tym przypadku rozliczenie stażu emerytalnego Wiesława rozpoczyna się od jego studiów (praca na umowę zlecenie nie jest zaliczana do stażu emerytalnego). Zaliczamy 5 lat (studia zostały ukończone, podstawowy wymiar – 5 lat) okresu bezskładkowego. Kolejne dwa lata to czas składkowy – zaliczany do stażu i do wymiaru emerytury. Następnie mamy dwa lata bezskładkowe i 3 lata składkowe. Podsumowując Wiesław ma w 2008 roku 12 lat zaliczanych do stażu emerytalnego, ale tylko 5, na podstawie których będzie wyliczana jego emerytura. Należy jednak pamiętać, że jeśli Wiesław w momencie wyliczania emerytury nie będzie miał 24 lat składkowych, to okres bezskładkowy zostanie pomniejszony (może stanowić maksymalnie 1/3 całego stażu emerytalnego).
Małgosia zaczęła pracę w 1974 roku. Przepracowała 3 lata i urodziła pierwsze dziecko, wykorzystała wówczas prawo do 3-letniego urlopu wychowawczego. Podobnie było z dwójką kolejnych dzieci. W międzyczasie przepracowała łącznie pełne 15 lat. Później jednak zaczęła mieć problemy z kręgosłupem i ostatnie pół roku jest na zwolnieniu lekarskim.
W tym wypadku sprawa jest pozornie łatwa – 19,5 roku czasu składkowego (należy doliczyć urlop macierzyński) i – wydawałoby się – 9 lat bezskładkowych. W rzeczywistości jednak do stażu emerytalnego zostanie doliczone tylko 6 lat bezskładkowych, gdyż taki jest maksymalny wymiar, niezależnie od liczby dzieci. Czyli Małgosia ma 28,5 roku stażu emerytalnego, natomiast jej emerytura będzie wyliczana z okresu przepracowanych 19,5 roku.
Chcąc samemu wyliczyć swój staż emerytalny, musimy dokładnie przyjrzeć się przepisom – szczególnie tym dotyczącym okresów bezskładkowych, które mają więcej obostrzeń. Należy także zwrócić uwagę na to, że zarówno czas składkowy, jak i bezskładkowy powinien być udokumentowany – tylko wówczas możemy mieć pewność, ze żadne miesiące, czy nawet lata nie zostaną zagubione w archiwach, bądź na dyskach komputerowych.
Zacznijmy od okresów składkowych – zaliczamy do nich m.in.:
a) Okresy opłacania składek, za które składki powinny były być i były opłacane. Tu kluczową sprawą jest realne przelewanie składek na konto ZUS – jeśli pracodawca lub przedsiębiorca nie przelewają składek, mimo, że mają taki obowiązek, to nieopłacone miesiące nie są wliczane do stażu emerytalnego. Dowodem okresu, jaki powinien być wliczony do stażu, są świadectwa pracy i dokumenty ZUS RMUA;
b) Okresy czynnej służby wojskowej odbytej w Wojsku Polskim lub czas służby zastępczej (odbywanej np. w straży pożarnej). Dokumentem poświadczającym ten czas jest książeczka wojskowa lub zaświadczenie wydawane przez Wojskową Komendę Uzupełnień;
c) Okresy służby:
- w Policji (Milicji Obywatelskiej),
- w Urzędzie Ochrony Państwa (w organach bezpieczeństwa publicznego),
- w Straży Granicznej,
- w Służbie Więziennej,
- w Państwowej Straży Pożarnej.
Służba musi być pełniona na terenie Polski (z uwzględnieniem czasu oddelegowania, np. strażaków do klęski pożarowej w innych krajach);
d) Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego udokumentowany odpowiednim zaświadczeniem wydanym przez pracodawcę lub ZUS;
e) Czas działalności kombatanckiej, czas poddania represjom wojennym i okresu powojennego, a także miesiące robót przymusowych wykonywanych na terenie hitlerowskich Niemiec, lub ZSRR (szczegóły są określone w przepisach o kombatantach). Aby okres ten został zaliczony, potrzebne jest zaświadczenie kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Okres ten jest zaliczany w podwójnym wymiarze (np. osoba, która ma udokumentowane dwa lata bycia kombatantem, będzie mieć wliczone do stażu pełne 4 lata);
Dodatkowe przepisy dotyczą osób, które pracowały lub z innych powodów podlegały ubezpieczeniom społecznym przed 15 listopada 1991 roku. Takim osobom do okresów składkowych wlicza się m.in.:
- okresy zatrudnienia na terenie Polski lub w przedstawicielstwach dyplomatycznych, po ukończeniu 15 lat życia na co najmniej pół etatu,
- miesiące pracy przymusowej wykonywanej w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranu podczas odbywania służby wojskowej,
- okresy niewykonywania pracy, za jakie zostało jednak wypłacone wynagrodzenie lub odszkodowanie,
- czas sprawowania mandatu posła lub senatora w państwie polskim zaświadczone dokumentami od właściwego organu,
- cały czas wykonywania działalności twórczej lub artystycznej na obszarze państwa polskiego.
Okresów nieskładkowych jest w prawie polskim mniej niż składkowych, ale są szczególnie ważne dla osób pracujących w zawodach, w których można skorzystać z prawa do wcześniejszej emerytury, a także dla kobiet, które wiele lat poświęciły na opiekę nad dziećmi. Do takich okresów zaliczamy m.in.:
a) czas pobierania wynagrodzenia za okres niezdolności do pracy (czas zwolnienia lekarskiego, za który wynagrodzenie wypłaca zakład pracy);
b) czas, w którym zasiłek chorobowy lub opiekuńczy, bądź renta chorobowa były wypłacane przez ZUS;
c) czas pobierania świadczenia chorobowego lub rehabilitacyjnego;
d) okres, za który zostało wypłacone odszkodowanie na mocy przepisów Kodeksu Pracy;
e) miesiące pozostawania bez pracy przed 4 czerwca 1989, z powodu represji politycznych (jednak wliczone do stażu emerytalnego może zostać maksymalnie 5 lat);
f) okres urlopu wychowawczego (maksymalnie 3 lata na jedno dziecko, ale nie więcej niż 6 lat niezależnie od liczby dzieci);
g) okres pobierania zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko (dodatkowo maksymalnie 3 lata na każde dziecko);
h) okres opieki pielęgnacyjnej nad inwalidą wojennym (I grupy) – członkiem rodziny, który nie uzyskuje przychodu w min. kwocie połowy najniższego wynagrodzenia (w przypadku inwalidów niewojennych, okres wliczony do stażu może wynosić maksymalnie 6 lat);
i) lata studiów – pod warunkiem ukończenia ich, w wymiarze podstawowym i tylko na jednym kierunku (np. studia obejmują 5 lat nauki, ale student powtarzał rok,
a później miał urlop dziekański, więc sumarycznie studiował 7 lat – mimo to, po obronie, do stażu emerytalnego zostanie mu wliczone tylko 5 lat);
j) czas dokształcania zawodowego lekarzy w klinikach akademii medycznych
i oddziałach instytutów naukowych w charakterze wolontariusza – maksymalnie
1 rok;
k) lata studiów doktoranckich, asystenckich studiów przygotowawczych
i aspirantury naukowej – w wymiarze określonym w decyzji o ich utworzeniu;
l) okres pobierania zasiłku przedemerytalnego;
m) miesiące pobierania zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku szkoleniowego lub stypendium z Urzędu Pracy;
n) czas urlopu bezpłatnego lub przerw w zatrudnieniu małżonków osób skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych, itp.
Źródło: http://www.monsterpolska.pl/ Autor: Anna Watza
